Nerede Avrupa’nın Google’ları?

Profesör Mariana Mazzucato, neden Avrupa’dan yenilikçi ve dinamik şirketlerin çıkmadığını inceliyor.

Sussex Üniversitesi (Birleşik Krallık) Bilim ve Teknoloji Politikaları Profesörü Mariana Mazzucato, son 20 yılı ele alarak neden Avrupa’dan Apple, Amazon, Google, Facebook gibi dinamik, yaratıcı ve yenilikçi şirketlerin ortaya çıkmadığını inceliyor. Kültür, güzel yemek ve modanın yeterli bir girişimcilik örneği olmadığını belirtiyor.

Mazzucato, devletin inovasyon alanında büyük önemine dikkat çekiyor. Örneğin, İPhone’un içerdiği yenilikçi teknolojilerinin (Siri ve dokunmatik sistem) devlet tarafından kurulduğunu dile getiriyor. Bu kapsamda, ABD Savunma Bakanlığı’nın bir parçası olan DARPA’nın interneti bulduğunu açıklıyor. GPS uygulamasının da aynı şekilde, devletin bir parçası olan Navistar Satellite Programı tarafından yaratıldığını bildiriyor.

Profesöre göre elbette Steve Jobs gibi ileri görüşlü dehalara ihtiyaç var ancak esas sorunsal, inovasyon ekosistemleri, yani kamu-özel sektör işbirliği. Ekonomistlere göre devlet harcamalarının vergi yoluyla ona geri döneceği inancı olduğunu ancak birçok şirketin çok düşük vergiler ödediğini belirten Mazzucato; vergi sistemi artık işe yaramıyorsa, gelecek kaynağın nereden elde edileceği sorusunu soruyor.

Bu açıdan Mazzucato, daha sembiyotik-ortak yaşayan-ekosistemler oluşturulması gerektiğini vurguluyor. Brezilya ve Çin gibi gelişmekte olan ekonomilerde, özel sektör ve devlet yatırım bankalarının birer öncü kamusal altyapı sağlayıcısı olduğunu açıklıyor.

Profesörün sorduğu diğer bir önemli bir soru ise: Gelecekte ortaya çıkacak olan yeni zorluklar bağlamında ve devlet kurumlarının bu zoruluklar hakkında daha büyük düşünmesini sağlamak üzere, inovasyon politikası çerçevesini nasıl belirleriz?

Bu soru kapsamında profesör, bazı devletlerin yetenekli ve uzman kişileri çağırdığını anlatıyor. Obama’nın kriz sonrası canlandırma girişiminin çevresel sürdürülebilirliğe yöneldiğini; bunun için ise, ABD Enerji Bakanlığı’nı yürütmek üzere Nobel ödüllü bir fizikçiyi göreve çağırdığını bildiriyor. Finlandiya, Danimarka, Almanya ve İsrail’de de aktif kamu sektörü gözlemlendiğini; Almanya’da kamu ve özel sektörün birbirleriyle oldukça yakın çalıştığını belirtiyor.

Mazzucato’nun önerisi ise, iş dünyası ve devletin birlikte, gelecek hakkında düşünmeleri, farklı alanlara nasıl yatırım yapılacağını ve bu kapsamda birbirlerinin rolünü nasıl benimseyeceklerini tespit etmeleri.