Kalkınmanın yeni anahtarı: Hızlı Transit Otobüsler

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bir çok eyalet hızlı transit otobüsleri (BRT) ulaşımda olumlu etki yaratan ve maliyette etkin bir yol olarak değerlendiriyor. BRT’lere karşı en önemli alternatif ise tren yolu olarak görülüyor. Farklı ulaşım alışkanlıkları hakkında Arizona Üniversitesi’nden Arthur C. Nelson tarafından yapılan araştırma, BRT hatlarının emlak ve istihdam üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.

Arizona Üniversitesi’nden Arthur C. Nelson tarafından yapılan araştırma, 2000’lerin başında ve bu on yılın ilk yarısında BRT güzergahlarında gelişen ve yoğunlaşan emlak yatırımları, ticari kiralamalar ve apartmanlı yerleşimlerin üzerinde yoğunlaşıyor. Araştırmada göz çarpan en önemli bulgu ise; Pittsburgh, Cleveland, Las Vegas,  Los Angeles ve diğer yüksek kaliteli BRT güzergahlarını barındıran şehirlerde bu güzergahların yakın çevresindeki emlak yatırımlarının değerlenme eğiliminde olduğu ve kalkınmada artan bir faktör olarak görülmesi. Örneğin, Clevaland merkezinde bulunan ve BRT güzergahına  400 metre uzaklıkta bulunan ofislerin kiraları, yürüme mesafesi dışındaki yerlere oranla %18 daha fazla kar payı avantajı sağlıyor. Bu oran, Eugene, Oregon’da %12 olarak hesaplanıyor.

BRT hatlarına yakınlaşma, tüm zamanların yerleşim tutumlarında artan bir trend şeklinde gelişim göstermektedir. 2000-2007 yıları arasındaki BRT hatlarının 400 metrelik yarıçapındaki bölgede bulunan yerleşim sayımları, tüm bölge ve kentte bulunan ofis alanlarının %11’ini oluşturuyor. Bu oran 2007-2015 arasında ise %15 seviyesine yükseldi. Bunun yanı sıra, araştırma kapsamında tespit edilen diğer önemli nokta ise BRT’lerin istihdama olumlu etkisi.  BRT hatlarında istihdam  oranları yerleşime bağlı olarak değişiklik gösteriyor. Yaşanan durgunluk döneminden bu yana orta ve yüksek gelirli işlerde fakat BRT ‘nin olmadığı yinede aynı karakteristiğe sahip işlere nazaran daha fazla büyüme yaşandığı gözlemlendi.

Araştırmada ortaya çıkan şaşırtıcı bir diğer sonuç ise; BRT hatlarında faaliyet gösteren üretim endüstrisisinin çok fazla bir görünürlüğe olmaması. Araştırmanın önde gelen isimlerinden Nelson konu ile ilgili olarak şunları söyledi: “’BRT’ler limitli kaynaklarla talepleri karşılamada önemli ve güçlü bir araç olabilir. Amerikan’nın farklı bölgelerinde 20’den fazla BRT sistemi planlama aşamasında, aynı sayıda sistemde halihazır kullanıma girmiş durumda bulunuyor. Aynı şekilde, BBRT yatırımlarından fayda sağlamak için yapılması planlanan sistemlerin yüksek standartlarda kurgulanması ve takip edilmesi şarttır.”