Kalkınma örgütleri, döviz kurunda yaşanan dalgalanmalar karşısında para tasarrufu yapabilir mi?

Döviz kurlarındaki dalgalanmalara dikkat edilmesi, düzenli olarak farklı para birimlerini gönderen ve alan bağışçılar, vakıflar, sivil toplum örgütleri ve devlet kurumları için önemli tasarruflar ve öngörülebilirlik sağlıyor. The Global Fund (Küresel Fon) organizasyonu, bu yolla milyonlarca dolar kazandıklarını iddia ediyor.

Bu durum özellikle büyük siyasal olayların döviz kurlarını önemli ölçüde etkileme potansiyeline sahip olduğu bir dönemde daha önemli. Geçen yıl Brexit oyları İngiliz sterlinini aşağıya doğru sarmal bir duruma getirdi. Ocak 2017’ye kadar ABD doları karşısında %20, avro karşısında ise %14 oranında düşmüştü. ABD seçimlerinden sonraki hafta dolar güçlendi, ancak diğer para birimleri de düştü.

sterling-pound-rate-Brexit

Küresel siyasi olaylardan etkilenmenin yanı sıra, gelişmekte olan ülkeler de yerel jeopolitik nedenlerle fiyatlarda dalgalanma yaşıyor. 2016 yılında Türk lirası dolar karşısında %17 oranında düştü. Örneğin Türk lirası hem sınırında yaşanan Suriye iç savaşının riskleri hem de Temmuz ayında yaşanan başarısız darbe girişiminin ardından 2016 yılında dolar karşısında %16 oranında düştü.

Diğer bir taraftan, uluslararası finansal kurumlar tarafından kara para aklama ve terör finansmanını önlemeye yönelik Anti-Money Laundering and Countering Financing of Terrorism Act düzenlemeleri olarak bilinen uluslararası finansal kurallar, kuruluşların özellikle gelişmekte olan ülkelere yurt dışından para göndermesi ve almasını zorlaştırıyor.

Bu zorluklar göz önüne alındığında, Sivil Toplum Kuruluşları ve vakıflar, para birimi dönüştürme sırasında kaybetme riskini en aza indirirken, paranın istenen alıcıya hızlı ve güvenli bir şekilde ulaşmasını sağlayabilirler mi?

Bu soru 2 farklı merkeze yöneltildiğinde; Cambridge Global Payments, vakıflara, bankalara, STK’lara, devlet kurumlarına ve şirketlere döviz hizmetleri veren ABD merkezli bir şirket olarak yabancı paralarla ödeme yaparken en iyi FX anlaşması için alışveriş yapmayı önerdi. Diğer yandan The Global Fund, HIV, tüberküloz ve sıtmanın önlenmesi için kaynak aktaran bir kamu-özel ortaklığı olarak FX hedging (Bir ülkenin para birimiyle başka bir ülkenin para biriminin değiştirilmesi) yoluyla fonları daha fazla genişletmeyi başarıyor.

Kuruluşlar, kalkınma sektörünün farklı bölümlerinde faaliyet gösteriyor ancak yardım organizasyonlarının döviz tasarruflarından yararlanmak için çok daha fazlasını yapabilecekleri inancını paylaşıyor.

Yurtdışına para gönderirken en iyi ve en güvenli FX anlaşmasını elde etmek için ne yapılabilir?

01265296000004B0-3325770-image-m-2_1448876962783Cambridge Global ile çalışan kıdemli döviz kuru danışmanı Nancy Kuenstner, “Vakıflar ve STK’lar, büyük faydalar sağlayacak para birimine odaklanmayı ihmal ederek değerli kaynakların kaybolmasına izin vermek için para toplama çabalarına büyük zaman harcayabilir ve yoğunlaşabilir” diye öneride bulundu.

Kuenstner, yardım kuruluşlarının, hangi döviz kurunun işlemeye tabi tutulacağını sormaksızın, gelişmekte olan ülkelerdeki lehtarlara dolar veya başka bir kaynak oluşturan para birimi göndermesi için standart bir uygulama olduğunu belirtti. Sonuç olarak, ne gönderen ne de alıcı, yararlanıcının hesabında ne kadar yerel para biriminin görünmesi gerektiğini tam olarak bilmiyor. Daha da önemlisi, gönderen işlem için en iyi döviz kurunu elde etmemiş olabiliyor.

ABD doları veya başka bir menşei para cinsinden ödeme göndermek yerine, toptan bir şekilde banka dışı ödeme şirketi olan Cambridge Global Payments gibi para kazananlardan veya bankalardan teklif almayı veya parayı göndermeden önce bir döviz kurunu müzakereyi öneriyor. Kuenstner, özellikle gelişmekte olan ülkelere para gönderen gruplar için önemli tasarruflara neden olabileceğini belirtiyor. Üstelik daha az kullanılan para birimleri ile uğraşırken, döviz kurları farklı ödeme sağlayıcıları arasında  sadece birkaç puan oranında değiştiğini belirtiyor.

Yetkililerin ödemeleri göndermeden önce sabit bir döviz kuru üzerinde anlaşmaya varmaları, STK’lara ve vakıflara bütçelerini daha iyi yönetmelerinde yardımcı olabilecek bir yöntem olduğu belirtiliyor.

Kuenstner, “Sabit döviz kurunu güvenceye almadığınız sürece, gönderdiğiniz para miktarını bilmiyorsunuz ve diğer taraftaki kişi de sizin ne kadar para aramak zorunda olduğunuzu bilmiyor” diye ifade etti.

Ayrıca, yurt dışında para gönderme ile ilişkili düzenleyici riskleri azaltabilir ve gayri resmi veya kara piyasalarda fonların değiştirilmesinin önlenebileceği belirtiliyor.

Cambridge Global Payments’taki FX Emerging Markets’in genel müdürü Ricardo Faillace, “Yerel para ödemelerinin yapılmasında karşılaşılan karanlık döviz kurları, gecikmiş transferler, yararlanıcı kesintileri, yüksek dalgalanmalar ve yerel olarak izleme ve iletişim gibi zorluklar göz önüne alındığında ​​ güvenilir ve tecrübeli bir FXEM ekibinin büyük önem taşıdığını belirtti.

Öngörülebilirliği oluşturmak ve paradan tasarruf etmek için FX’ten koruma

The Global Fund Dış İlişkiler Müdürü Christoph Benn, fonun ABD doları dışında düzenli olarak para birimi ve gelir elde etmesi durumunda “tasarruf” stratejileri benimseyerek para tasarrufu yapabilir, riskleri azaltabilir ve bütçelerindeki öngörülebilirliği artırabilir diye belirtti. Üstelik bunu yaparak 2015 yılında yaklaşık 55 milyon dolar biriktirildiğini ve bu paranın hibe programında yeniden yatırım olarak değerlendirildiğini belirtti.

The Global Fund, bu yolla hükümet, vakıf ve özel bağışçılardan yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık gelir alarak HIV / AIDS, TB ve sıtma gibi hastalıkların bulunduğu ülkelerde önleme ve tedavi etmeye yönelik çalışmaları destekliyor. Bu yıllık fonlamanın hemen hemen yarısı ABD doları, geri kalanı ise çoğunlukla Avrupa çapında para birimleri cinsinden veriliyor.

ABD doları son zamanlarda olduğu gibi güçlü olduğunda, zayıf para birimleri cinsinden para alan ancak çoğunlukla ABD doları cinsinden harcayan kuruluşlar, bu fonları dönüştürdükleri zaman kaybedecekler. Bu, özellikle üç yıllık döngüleri karşılayan ve para tahsis eden Global Fund gibi kuruluşlar için geçerli. Kur riskinden korunma, bu tür kur değişim kayıplarını en aza indirgemek için tasarlanmış bir finansal strateji.

Hazine ekibinden Olivier Lachambre, Global Fund’un 2015 yılından bu yana ABD doları dışındaki fon portföyünün yüzdesinde risk dengeleme (hedging) başladığını ve şu anda ABD dışındaki tüm yükümlülüklerin yaklaşık % 75’ini koruduğunu söyledi.

Ancak maddi tasarruflar hikayenin yalnızca bir parçası. Bu durumun başlıca yararı, öngörülebilir riskten korunma yönteminin fona getirdiğinden kaynaklandığını belirtti.

Benn, Finansal dengelenmeyi koruyarak, döviz kurunu önceden düzeltilebileceğini ve bütçeye öngörülebilirlik sağlanabileceğini belirtti.

Risk dengeleme (hedging) programlarına harcanabilecek ek fonları da serbest bıraktığını ifade eden Benn, parayı bir “tampon” veya uçucu para piyasalarına karşı sigorta olarak ayırma ihtiyacını azalttığını belirtti.

Kaynak